ΕΚΘΕΣΗ ΑΑΔΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ ΤΩΝ ΕΣΟΔΩΝ ΑΠΟ ΦΟΡΟΥΣ ΕΤΟΥΣ 2022
1. Εισαγωγή
Με την παρούσα έκθεση αναλύεται η πορεία των εσόδων από φόρους, με βάση τα στοιχεία εκτέλεσης του Κρατικού Προϋπολογισμού, σε τροποποιημένη ταμειακή βάση, για το 2022. Η ανάλυση βασίζεται στην οικονομική ταξινόμηση του Κρατικού Προϋπολογισμού που τέθηκε σε εφαρμογή από 01/01/2019 (Π.Δ. 54/2019) και ακολουθεί το ενιαίο λογιστικό σχέδιο, με τους αναλυτικούς λογαριασμούς εσόδων (Α.Λ.Ε.)1, σύμφωνο με τα πρότυπα του Ευρωπαϊκού Συστήματος Λογαριασμών (ESA) και συμπληρωματικά του συστήματος Χρηματοοικονομικής Στατιστικής Κυβερνήσεων (GFS).
Η παρουσίαση που ακολουθεί παρουσιάζει τις επιδόσεις των εσόδων από φόρους του έτους 2022, τόσο ως προς το προηγούμενο έτος, όσο και ως προς τον βαθμό επίτευξης του σωρευτικού στόχου εσόδων για το 20222. Τα στοιχεία αφορούν σε έσοδα προ επιστροφών φόρου, όπως λαμβάνονται από την αρμόδια Διεύθυνση του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους (Γ.Λ.Κ.).
Τέλος, στην ενότητα 4 του παρόντος δελτίου, αποτυπώνεται και η πορεία των λοιπών κατηγοριών - μη αμιγώς φορολογικών εσόδων, οι οποίες περιλαμβάνονται στον στόχο της ΑΑΔΕ.
Σημειώνεται ότι ένα μέρος του υπόλογου που συμπεριλαμβάνεται στο σύνολο των πραγματοποιηθέντων φορολογικών εσόδων και της στοχοθεσίας του κρατικού προϋπολογισμού για το έτος 2022, δεν εμπίπτει στον στόχο της ΑΑΔΕ.
Ειδικότερα κατά το έτος 2022 για την ΑΑΔΕ:
Τα πραγματοποιηθέντα έσοδα από φόρους διαμορφώνονται σε 54.702,78 εκ. €, καταγράφοντας επίτευξη 109,3% ή σε απόλυτα μεγέθη υπέρβαση 4.653,91 εκ. € έναντι του στόχου εσόδων 50.048,87 εκ. €.
2. Πορεία των συνολικών εσόδων από φόρους έτους 2022
Το 2022, τα συνολικά έσοδα από φόρους ανέρχονται σε 55.251,21 εκ. €, αυξημένα κατά 14,79% σε σχέση με το 2021, όπου τα έσοδα διαμορφώθηκαν σε 48.132,18 εκ. €, ενώ το ποσοστό επίτευξης του ετήσιου στόχου 2022 διαμορφώθηκε σε 109,53%.
(Στόχος έτους 2022: 50.441,87 εκ. €)
Αναλυτικά, τα συνολικά έσοδα από φόρους (Α.Λ.Ε. 11), ταξινομημένα στις επτά κύριες κατηγορίες φόρου3, για την περίοδο για το 2022 σε σχέση με το 2021, παρουσιάζονται στον παρακάτω πίνακα:
Όπως φαίνεται στον εν λόγω πίνακα, οι έξι από τις επτά κύριες κατηγορίες φόρου, παρουσιάζουν θετική μεταβολή το 2022 σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Η συνολική αύξηση κατά 7.119,02 εκ. € αποδίδεται κυρίως στην αύξηση των εσόδων από τους φόρους επί αγαθών και υπηρεσιών (Α.Λ.Ε. 111) και τον φόρο εισοδήματος (Α.Λ.Ε. 115). Μικρότερες - σε απόλυτες τιμές - αυξήσεις, παρουσιάζουν επίσης τα έσοδα από τους φόρους και δασμούς επί εισαγωγών (Α.Λ.Ε. 112), από τους λοιπούς φόρους επί παραγωγής (Α.Λ.Ε. 114), από τους τακτικούς φόρους ακίνητης περιουσίας (Α.Λ.Ε. 113) και τέλος από τους φόρους κεφαλαίου (Α.Λ.Ε. 116). Στον αντίποδα, μείωση παρουσιάζουν τα έσοδα από λοιπούς τρέχοντες φόρους (Α.Λ.Ε. 119).
Η αύξηση των εσόδων που παρατηρείται στους φόρους επί αγαθών και υπηρεσιών (Α.Λ.Ε. 111), που αποτελούν την κατηγορία φόρων με τη μεγαλύτερη συμμετοχή (57%) στα συνολικά έσοδα από φόρους το 2022, σχετίζεται με το αυξημένο επίπεδο οικονομικής δραστηριότητας που, μεταξύ άλλων παραγόντων, επέφερε η χαλάρωση των περιοριστικών μέτρων της υγειονομικής κρίσης, σε σχέση με το 2021. Σύμφωνα με τα σχετικά δελτία τύπου της ΕΛΣΤΑΤ, ο κύκλος εργασιών και στα τρία πρώτα τρίμηνα του 2022 για το σύνολο των επιχειρήσεων και των δραστηριοτήτων της οικονομίας, σημείωσε αύξηση σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους. Συγκεκριμένα, σημειώθηκε αύξηση του κύκλου εργασιών κατά 38,4% το Α' τρίμηνο, κατά 39,3% το Β' τρίμηνο και κατά 42,8% το Γ' τρίμηνο, σε σχέση με τις αντίστοιχες χρονικές περιόδους του 2021. Επιπλέον, σύμφωνα με τα μηνιαία σχετικά δελτία, τόσο ο Οκτώβριος όσο και ο Νοέμβριος του 2022 παρουσιάζουν αύξηση στον κύκλο εργασιών σε σχέση με τους ίδιους μήνες του 2021, κατά 30,1% και 20,5% αντίστοιχα.
Επιπροσθέτως, αξίζει να αναφερθεί ότι στα έσοδα της εν λόγω κατηγορίας επιδρούν και τα πληθωριστικά φαινόμενα που καταγράφονται σε παγκόσμιο επίπεδο κατά την εξεταζόμενη περίοδο, τα οποία εδράζονται, μεταξύ άλλων, στην ενεργειακή κρίση, στις διαταραχές της εφοδιαστικής αλυσίδας και στις ελλείψεις πρώτων υλών. Ειδικότερα, σημειώνεται ότι οι αυξήσεις των τιμών επιδρούν στα στοιχεία που διαμορφώνουν το μέγεθος της τελικής βεβαίωσης ΦΠΑ στην οικονομία και στο ύψος των φορολογικών εσόδων αυτής της κατηγορίας.
Αναλυτικότερα, οι απόλυτες μεταβολές των κύριων κατηγοριών εσόδων από φόρους, που αθροιστικά συντελούν στην αύξηση των εσόδων κατά 7.119,02 εκ. € μεταξύ των ετών 2022/2021, απεικονίζονται χαρακτηριστικά στο παρακάτω γράφημα:
Στον πίνακα που ακολουθεί, παρουσιάζεται συγκριτικά η διαχρονική διακύμανση των επτά κατηγοριών φόρου, την τελευταία πενταετία. Διαπιστώνεται ότι τα έσοδα από φόρους επί αγαθών και υπηρεσιών (Α.Λ.Ε. 111) σημειώνουν υψηλό πενταετίας το 2022, φαινόμενο στο οποίο κρίνεται σκόπιμη η συνεκτίμηση της γενικής αύξησης του επιπέδου των τιμών. Ομοίως, τα έσοδα από τον φόρο εισοδήματος (Α.Λ.Ε. 115) καθώς και τα έσοδα από φόρους και δασμούς επί εισαγωγών (Α.Λ.Ε. 112) το 2022 σημειώνουν υψηλό πενταετίας. Επισημαίνεται για τους φόρους και δασμούς επί εισαγωγών, ότι το μέγεθός τους επηρεάζεται από την αύξηση του διεθνούς επιπέδου των τιμών.
_______________________
1 Επισημαίνεται ότι στο νέο λογιστικό σχέδιο δεν προβλέπεται διακριτή κατηγορία εσόδων από φόρους παρελθόντων ετών (Π.Ο.Ε.) με αποτέλεσμα οι διακυμάνσεις στα έσοδα από φόρους Π.Ο.Ε. να ενσωματώνονται και να αντανακλώνται στα έσοδα της τρέχουσας χρήσης.
2 Σημειώνεται ότι στον στόχο εσόδων από φόρους 2022, καθώς και στα πραγματοποιηθέντα έσοδα από φόρους συμπεριλαμβάνεται το συνολικό ποσό του υπολόγου σε όλες τις επιμέρους κατηγορίες των εσόδων από φόρους.
3 Δεν υφίσταται πλέον ρητή διάκριση μεταξύ άμεσων και έμμεσων φόρων. Οι έμμεσοι φόροι αναλύονται στους τριτοβάθμιους λογαριασμούς 111 έως και 114 και οι άμεσοι φόροι στους 115, 116 και 119.
