Με τροπολογία που κατατέθηκε σε νομοσχέδιο του υπ.Εσωτερικών προβλέπονται μεταξύ άλλων τα ακόλουθα:
1. Συμπληρώνονται οι διατάξεις αναφορικά με την αστική ευθύνη των ιδιοκτητών τύπου.
Συγκεκριμένα:
α. στην περίπτωση ιδιοκτησίας από νομικό πρόσωπο εντύπου που εκδίδεται και διανέμεται στην Ελλάδα, ορίζεται ότι η αξίωση για αποζημίωση για παράνομη περιουσιακή ζημία, καθώς και για χρηματική ικανοποίηση για ηθική βλάβη, εφόσον δεν καλύπτεται από την εταιρεία για οποιονδήποτε λόγο, καλύπτεται από τον μέτοχο ή εταίρο που κατέχει το ήμισυ τουλάχιστον των μετοχών ή των εταιρικών μεριδίων,
β.προβλέπεται:
ι)υποχρέωση:
- ορισμού διευθυντή και διευθυντή σύνταξης,
- αναγραφής στο έντυπο της εφημερίδας του νόμιμου εκπροσώπου, του διευθυντή και του διευθυντή σύνταξης,
- αναγραφής στο έντυπο της εφημερίδας του μετόχου ή εταίρου που κατέχει άμεσα ή έμμεσα το ήμισυ τουλάχιστον των μετοχών ή των εταιρικών μεριδίων,
ιι) η επιβολή σχετικού διοικητικού προστίμου δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ σε περίπτωση παράβασης των ως άνω υποχρεώσεων.
γ. χορηγείται νομοθετική εξουσιοδότηση για τη ρύθμιση των σχετικών ζητημάτων με κ.υ.α.
Αιτιολογική έκθεση
Ποιο ζήτημα αντιμετωπίζει η αξιολογούμενη ρύθμιση;
Άρθρο 1: Με την παρ. 1 της προτεινόμενης διάταξης εισάγεται αντικειμενική ευθύνη και για τους μετόχους ή τους εταίρους, που κατέχουν, άμεσα ή έμμεσα, το ήμισυ τουλάχιστον των μετοχών ή των εταιρικών μεριδίων, σε περίπτωση που ιδιοκτήτης του εντύπου είναι νομικό πρόσωπο. Έχει κριθεί και υπό την υφιστάμενη διάταξη της παρ. 1 του άρθρου μόνου του ν. 1178/1981 (Α' 187), ότι η αντικειμενική ευθύνη του ιδιοκτήτη του εντύπου εισάγει θεμιτό περιορισμό της ελευθερίας του τύπου. Συγκεκριμένα, με την παρ. 1 του άρθρου μόνου του ν. 1178/1981 θεσπίζεται αντικειμενική ευθύνη του ιδιοκτήτη εντύπου, σύμφωνα με τις αρχές της πρόστησης, για τις δραστηριότητες των προσώπων που απασχολεί (ΑΠ 782/2005, ΑΠ 79/2010, ΑΠ 1565/2012), υπό την προϋπόθεση ότι συντρέχει υποκειμενική ευθύνη στο πρόσωπο του συντάκτη ή του εκδότη-διευθυντή (ΑΠ 782/2005, ΑΠ 1020/2004).
Με την παρ. 2 της προτεινόμενης διάταξης λαμβάνονται μέτρα που εξασφαλίζουν τη συνδρομή των αναγκαίων προϋποθέσεων για την άσκηση των δικαιωμάτων που προβλέπονται από την αστική και ποινική νομοθεσία, σε περιπτώσεις προσβολής εννόμων αγαθών, όπως αυτών της προσωπικότητας και της τιμής, μέσω δημοσιευμάτων εντύπων. Προς αυτή την κατεύθυνση επιβάλλεται ο ορισμός διευθυντή και διευθυντή σύνταξης που είναι μέλη επαγγελματικού σωματείου δημοσιογράφων, όπως επίσης η αναγραφή στο έντυπο της εφημερίδας του νομίμου εκπροσώπου, του διευθυντή και του διευθυντή σύνταξης, όπως επίσης του μετόχου ή εταίρου που κατέχει, άμεσα ή έμμεσα, το ήμισυ τουλάχιστον των μετοχών ή των εταιρικών μεριδίων. Σε περίπτωση παραβίασης των προτεινόμενων διατάξεων επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο, σε εναρμόνιση προς την αρχή της αναλογικότητας και αποφεύγονται έτσι επαχθέστερες δυνητικές κυρώσεις που θα εμπόδιζαν π.χ. τη διανομή του εντύπου. Επίσης, τα προβλεπόμενα πρόστιμα επιβάλλονται από το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης (Ε.Σ.Ρ.), ανεξάρτητη αρχή που απολαμβάνει εγγυήσεων προσωπικής και λειτουργικής ανεξαρτησίας, προς διασφάλιση της εφαρμογής κατά τρόπο που εναρμονίζεται προς τις συνταγματικές επιταγές.
Γιατί αποτελεί πρόβλημα;
Άρθρο 1: Αναφορικά με την παρ. 1 της αξιολογούμενης ρύθμισης, η προσθήκη του εν λόγω εδαφίου, είναι αναγκαία καθόσον, δεν προκύπτει με σαφήνεια η αντικειμενική ευθύνη των μετόχων ή των εταίρων του εντύπου. Λόγω της μη ρητής αναφοράς, προκαλούνταν προβλήματα για την αποτελεσματική απόδοση ευθυνών, η οποία δεν μπορεί να είναι συναγόμενη, ιδίως όταν θεσπίζεται αντικειμενική ευθύνη.
Η παρ. 2 της αξιολογούμενης ρύθμισης αντιμετωπίζει ζητήματα, που αφορούν στη διαφανή λειτουργία των εντύπων, η οποία διασφαλίζεται με τη θέσπιση υποχρεώσεων σχετικά με τον ορισμό και την αναγραφή στο έντυπο της εφημερίδας διευθυντή, διευθυντή σύνταξης, όπως επίσης των μετόχων ή εταίρων, που κατέχουν, άμεσα ή έμμεσα, το ήμισυ τουλάχιστον των μετοχών ή των εταιρικών μεριδίων. Σε περίπτωση παραβίασης των σχετικών υποχρεώσεων, τα προβλεπόμενα πρόστιμα επιβάλλονται από το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης, ως ανεξάρτητη αρχή, που κατοχυρώνεται συνταγματικώς, με συγκεκριμένες συνταγματικώς κατοχυρωμένες αρμοδιότητες, χωρίς τούτο να αποκλείει τη νομοθετική πρόβλεψη και περαιτέρω αρμοδιοτήτων. Η ανάθεση της εν λόγω αρμοδιότητας στο Ε.Σ.Ρ. εξασφαλίζει τα απαιτούμενα εχέγγυα ανεξαρτησίας και αμεροληψίας, σ' ένα κρίσιμο - για τη λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος - πεδίο όπως η ελευθερία του τύπου.
Ποιους φορείς ή πληθυσμιακές ομάδες αφορά;
Άρθρο 1: Τους ιδιοκτήτες, εκδότες, μετόχους ή εταίρους που κατέχουν, άμεσα ή έμμεσα, το ήμισυ τουλάχιστον των μετοχών ή των εταιρικών μεριδίων των επιχειρήσεων εντύπων μέσων, καθώς και τους διευθυντές και διευθυντές σύνταξης των εφημερίδων, καθώς και τα πρόσωπα που κάνουν χρήση των προβλεπομένων από την αστική και ποινική νομοθεσία δικαιωμάτων σε περίπτωση προσβολής των εννόμων αγαθών τους από τα δημοσιεύματα εντύπων.
ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 1
Ευθύνη του τύπου - Τροποποίηση παρ. 1 και προσθήκη παρ. 3Α στο άρθρο μόνο του ν. 1178/1981
1. Στην παρ. 1 του άρθρου μόνου του ν. 1178/1981 (Α' 187) προστίθεται νέο τελευταίο εδάφιο ως εξής:
«Σε περίπτωση ιδιοκτησίας από νομικό πρόσωπο εντύπου που εκδίδεται και διανέμεται στην Ελλάδα, και εφόσον η αξίωση της παρούσας δεν καλύπτεται για οποιονδήποτε λόγο από την εταιρεία, υπέχει την ίδια υποχρέωση ο μέτοχος ή εταίρος που κατέχει, άμεσα ή έμμεσα, το ήμισυ τουλάχιστον των μετοχών ή των εταιρικών μεριδίων.».
2. Στο άρθρο μόνο του ν. 1178/1981 προστίθεται παρ. 3Α ως εξής:
«3Α. α) Σε κάθε εφημερίδα που εκδίδεται και διανέμεται στην Ελλάδα ορίζονται διευθυντής και διευθυντής σύνταξης, οι οποίοι αμφότεροι είναι μέλη επαγγελματικού σωματείου δημοσιογράφων. Σε περίπτωση κυκλοφορίας φύλλου κατά παράβαση του προηγούμενου εδαφίου επιβάλλεται εντός δέκα (10) ημερών από το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης, κάθε φορά, διοικητικό πρόστιμο δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ.
β) Στο έντυπο της εφημερίδας που εκδίδεται και διανέμεται στην Ελλάδα, ανεξαρτήτως του εάν ο ιδιοκτήτης είναι φυσικό ή νομικό πρόσωπο και της εταιρικής μορφής με την οποία λειτουργεί, αναγράφονται ο νόμιμος εκπρόσωπος, ο διευθυντής και ο διευθυντής σύνταξης. Σε περίπτωση κυκλοφορίας φύλλου κατά παράβαση του προηγούμενου εδαφίου επιβάλλεται εντός δέκα (10) ημερών από το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης, κάθε φορά, διοικητικό πρόστιμο δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ.
γ) Στο έντυπο της εφημερίδας που εκδίδεται και διανέμεται στην Ελλάδα, ανεξαρτήτως του εάν ο ιδιοκτήτης είναι φυσικό ή νομικό πρόσωπο και της εταιρικής μορφής με την οποία λειτουργεί, αναγράφεται ο μέτοχος ή εταίρος που κατέχει άμεσα ή έμμεσα το ήμισυ τουλάχιστον των μετοχών ή των εταιρικών μεριδίων. Σε περίπτωση κυκλοφορίας φύλλου κατά παράβαση του προηγούμενου εδαφίου επιβάλλεται εντός δέκα (10) ημερών από το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης, κάθε φορά, διοικητικό πρόστιμο δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ.
δ) Οι αποφάσεις επιβολής προστίμου των περ. α) έως γ) αποτελούν νόμιμο τίτλο για τη βεβαίωση του χρέους από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, η οποία συντελείται μετά την αποστολή του χρηματικού καταλόγου στην αρμόδια Δημόσια Οικονομική Υπηρεσία κατά το άρθρο 2 του Κώδικα Εισπράξεως Δημοσίων Εσόδων (ν.δ. 356/1974, Α' 90). Τα βεβαιωμένα πρόστιμα της παρούσας παραγράφου παρακρατούνται από τα πρακτορεία διανομής τύπου και αποδίδονται αμελλητί. Κατά παρέκκλιση κάθε άλλης διάταξης, η απόδοση του ποσού των προστίμων προηγείται οποιοσδήποτε κατάσχεσης εις χείρας του πρακτορείου από τρίτο ή εκχώρησης απαίτησης σε τρίτο. Με κοινή απόφαση του Υπουργού Οικονομικών και του Υπουργού στον οποίο έχουν ανατεθεί οι αρμοδιότητες της Γενικής Γραμματείας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης ρυθμίζεται η διαδικασία παρακράτησης και απόδοσης, καθώς και κάθε άλλη σχετική λεπτομέρεια.
ε) Για την αξιολόγηση της δυσχερώς επανορθώσιμης ή ανεπανόρθωτης βλάβης της εφημερίδας στο πλαίσιο αιτήματος προσωρινής δικαστικής προστασίας κατά πράξεων επιβολής προστίμου της παρούσας παραγράφου προσμετράται η οικονομική κατάσταση του μετόχου ή εταίρου που κατέχει άμεσα ή έμμεσα το ήμισυ τουλάχιστον των μετοχών ή των εταιρικών μεριδίων. Για την αξιολόγηση της συνδρομής του δημοσίου συμφέροντος στο πλαίσιο αιτήματος προσωρινής δικαστικής προστασίας κατά πράξεων επιβολής προστίμου λαμβάνονται υπόψη καταδίκες σε βάρος της εφημερίδας για διασπορά ψευδών ειδήσεων και συκοφαντική δυσφήμηση.
3. Το παρόν άρθρο ισχύει από 1ης.4.2022.».
