Ποιος και γιατί δίνει ονόματα στις κακοκαιρίες;

Μετά τον «Ραφαήλ», τη «Σοφία» και τον «Τηλέμαχο», η «Υπατία» είναι το νέο κύμα κακοκαιρίας, το τέταρτο κατά σειρά σε διάστημα δέκα ημερών, που πλήττει από σήμερα, Τετάρτη, τη χώρα, με κύρια χαρακτηριστικά τα χιόνια στα ορεινά και ημιορεινά της κεντρικής και βόρειας χώρας, καθώς και σε πεδινές περιοχές της Θεσσαλίας, της Μακεδονίας και της Θράκης και τους θυελλώδεις έως πολύ θυελλώδεις νοτιάδες στα πελάγη.

Όμως, ποιος «ευθύνεται» για όλα αυτά τα ονόματα; Ποιος βαφτίζει τα φαινόμενα κακοκαιρίας;

Ο Κώστας Λαγουβάρδος, διακεκριμένος μετεωρολόγος, Διευθυντής Ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνώνκαι υπεύθυνος της ιστοσελίδας meteo.gr είναι ο άνθρωπος που μαζί με την υπόλοιπη ομάδα του meteo.gr επιλέγουν αυτά τα ονόματα.

Η διαδικασία του να δίνονται ονόματα στα κύματα κακοκαιρίας έχει ξεκινήσει από τις ΗΠΑ και στην Ελλάδα ξεκίνησε το 2017 με την «Αριάδνη» (05-11/01/2017), ακολουθώντας τη διεθνή πρακτική.

Από την αρχή του 2017 αποφασίσθηκε να δίνονται ονόματα σε χαμηλά βαρομετρικά και διαταραχές τα οποία αναμένονταν να επιφέρουν σημαντικές κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις στη χώρα.

Η αρχή έγινε με την εξαήμερη κακοκαιρία «Αριάδνη», διευκρινίστηκε, όμως, τότε ότι οι επόμενες κακοκαιρίες με όνομα δεν θα έχουν απαραίτητα τις ίδιες δραματικές επιπτώσεις και την εμμονή που είχε η «Αριάδνη». Συνήθως «βαφτίζονται» κακοκαιρίες οι οποίες συνοδεύονται από πολύ ισχυρή ψυχρή εισβολή, με σφοδρότατες χιονοπτώσεις και σημαντική συσσώρευση χιονιού, ακόμα και σε παραθαλάσσιες περιοχές, με γνώμονα πάντα τη σοβαρότητα της κατάστασης, ώστε να αποφευχθούν υπερβολές. 

Ωστόσο, στη χώρα μας, αν και ακολουθείται το πρότυπο άλλων περιοχών της Ευρώπης, ο κανονισμός διαφέρει, καθώς εδώ η ονοματοδοσία αφορά μόνο σε κακοκαιρίες που μπορεί να φέρουν κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις.

Συγκεκριμένα αφορά σε πολύ έντονα φαινόμενα, που μπορεί να επηρεάσουν το σύνολο ή μέρος αυτού, όπως για παράδειγμα κλειστά σχολεία, απαγόρευση απόπλου/πτήσεων, χιονόπτωση, καταρρακτώδεις βροχοπτώσεις κ.λπ.

Η χρήση γυναικείων ονομάτων στις κακοκαιρίες καθιερώθηκε τη δεκαετία του '40, υπό την επίδραση του μυθιστορήματος «Καταιγίδα» του Τζορτζ Ρ. Στιούαρτ, που εκδόθηκε το 1941. Από το 1953, τα ακραία καιρικά φαινόμενα παίρνουν τα ονόματά τους από καταλόγους που εκπόνησε το Εθνικό Κέντρο Τυφώνων των ΗΠΑ, οι οποίοι ενημερώνονται σήμερα από μια διεθνή επιτροπή του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού (WMO). Οι κατάλογοι αυτοί είχαν μόνο γυναικεία ονόματα μέχρι το 1979, αλλά έκτοτε άρχισαν να χρησιμοποιούνται και αντρικά.

Στην Ελλάδα η ονοματοδοσία γίνεται κατά προτίμηση από την ελληνική ιστορία ή μυθολογία -με εξαίρεση τον «Ραφαήλ». Σε κάθε περίπτωση, το όνομα που δίνεται είναι μοναδικό και δεν δίνεται ξανά στο μέλλον. Επίσης, αυτό το όνομα επιλέγεται εντελώς τυχαία. 

Προς το παρόν διατηρείται η αλφαβητική σειρά στην επιλογή των ονομάτων. Έτσι, μετά τον «Υπατία», το επόμενο όνομα για τα καιρικά φαινόμενα που θα ενσκήψουν στην Ελλάδα θα αρχίζει από «Φ».

Σημειώνεται ότι από το 2001 μέχρι σήμερα έχουν καταγραφεί 431 έντονα καιρικά επεισόδια, τα οποία δύσκολα θυμάται κανείς. Ενώ από το 2017, που άρχισαν να «βαφτίζονται», οι περισσότεροι θυμούνται τα ονόματά τους και τις καιρικές συνέπειές τους.