Έκθεση για ξέπλυμα «μαύρου» χρήματος: Πόσο τρωτός είναι ο ασφαλιστικός κλάδος και οι διαμεσολαβητές;

Η πρώτη Έκθεση Εκτίμησης Κινδύνου για τη νομιμοποίηση εσόδων από εγκλημα­τικές δραστηριότητες και τη χρηματοδό­τηση της τρομοκρατίας, που εκπονήθηκε στην Ελλάδα είναι γεγονός. Στην πολυσέλιδη έκθεση­ του υπουργείου Οικονομικών αναλύεται με λεπτομέρεια το επίπεδο κινδύνου σε διάφορους­ κλάδους, χρηματοπιστωτικούς και μη, και, όπως προκύπτει, πιο ευάλωτοι σε ενδεχόμενο συμμετοχής σε ξέπλυμα βρώμικου χρήματος θεωρούνται οι κλάδοι των δικηγόρων, των συμβολαιογράφων, των λογιστών και των μεσιτών­ ακινήτων. Επίσης, οι εμπλεκόμενοι σε υπηρεσίες εμβασμάτων, σε τυχερά παίγνια, στον τραπεζικό κλάδο, οι ενεχυροδανειστές και οι έμποροι αγαθών μεγάλης αξίας.

Στον ασφαλιστικό κλάδο τα νέα είναι καλά, αφού το επίπεδο απειλής του κλάδου χαρακτηρίστηκε ως «Μέσο-Χαμηλό». Επισημαίνεται ότι στην παρούσα αξιολόγηση εξετάστηκαν μόνο ασφαλιστικές εταιρείες που ασκούν δραστηριότητες ασφάλισης ζωής (περιλαμβανομένων επενδυτικών προϊόντων), καθώς οι εταιρείες που παρέχουν υπηρεσίες ασφάλισης κατά ζημιών και υπηρεσίες αντασφάλισης δεν ορίζονται ως υπόχρεα πρόσωπα. Μάλιστα, σύμφωνα με την Έκθεση Εκτίμησης Υπερεθνικών Κινδύνων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (Ιούνιος 2017), το επίπεδο της απειλής ΞΧ (Ξέπλυμα Χρήματος) που συνδέεται με τις ασφαλίσεις κατά ζημιών κρίνεται ως Χαμηλής σημασίας / αμελητέο.

Τομέας εταιρειών ασφαλίσεων ζωής

Η νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες μέσω προϊόντων ασφάλισης ζωής απαιτεί πολύπλοκο σχεδιασμό και γνώσεις προκειμένου να καταστεί βιώσιμη επιλογή. Τα προϊόντα που παρέχονται από τις ασφαλιστικές εταιρείες ζωής στην Ελλάδα δεν προσφέρουν τέτοια ποικιλία και ευελιξία ώστε να θεωρούνται ελκυστικά για πρόσωπα που επιδιώκουν τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Το είδος των ασφαλιστικών προϊόντων που περιλαμβάνεται συχνότερα στις τυπολογίες ασυνήθων ή ύποπτων συναλλαγών για σκοπούς ΞΧ είναι τα επενδυτικά προϊόντα.
Ωστόσο, σύμφωνα με τα στοιχεία του έτους 2016, το ετήσιο ποσό καταβληθέντων ασφαλίστρων από επενδυτικά προϊόντα στην Ελλάδα αντιπροσωπεύει μόλις το 13% του συνολικού εσόδου ασφαλίστρων ζωής (1,9 δισ. ευρώ ήτοι περί το 1% του Α.Ε.Π.). Περαιτέρω επισημαίνεται ότι οι εταιρείες παροχής ασφαλίσεων ζωής διατηρούν ως επί το πλείστον μακροπρόθεσμες σχέσεις με τους πελάτες τους, λόγω της φύσης των προϊόντων, ενώ περιστασιακοί πελάτες και συναλλαγές που συνεπάγονται υψηλότερο κίνδυνο ΞΧ, δεν υπάρχουν. Από τις υποθέσεις που αναλύθηκαν δεν προέκυψε εμπλοκή του κλάδου ασφαλίσεων ζωής στη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.
Ειδικότερα, η ποιότητα των γενικών Μηχανισμών Ελέγχων πρόληψης ΞΧ αξιολογήθηκε ως οριακά «Μέση» προς «Υψηλή», ενώ το επίπεδο τρωτότητας των προϊόντων ασφάλισης ζωής αξιολογήθηκε ως «Μέσο - Χαμηλό» για το σύνολο των προϊόντων, με εξαίρεση τα επενδυτικά προϊόντα, για τα οποία αξιολογήθηκε ως «Μέσο».
Οι ασφαλιστικές εταιρείες ζωής διατηρούν πολύ χαμηλά ποσοστά διασυνοριακής δραστηριότητας, παρέχοντας τον κύριο όγκο των υπηρεσιών τους στην εγχώρια αγορά. Μολονότι κάποιες από αυτές έχουν τη δυνατότητα να παρέχουν ασφαλιστικά προϊόντα σε άλλα κράτη μέλη του ΕΟΧ στο πλαίσιο του καθεστώτος «διαβατηρίου» της «Ελεύθερης Παροχής Υπηρεσιών», το μερίδιο που παράγεται στο εξωτερικό αντιστοιχεί μόλις στο 1,59% των συνολικών εσόδων από ασφάλιστρα ζωής

19 επιτόπιοι έλεγχοι από την ΤτΕ

Η ανάλυση για την εκτίμηση της τρωτότητας των επιμέρους ασφαλιστικών προϊόντων βασίστηκε στα πλέον πρόσφατα, ελεγμένα ποσοτικά και ποιοτικά στοιχεία των τελευταίων 2-3 ετών, με στόχο την καλύτερη δυνατή αποτύπωση των υφιστάμενων κινδύνων της ασφαλιστικής αγοράς. Από την άλλη, για την ανάλυση των γενικών Μηχανισμών Ελέγχων πρόληψης ΞΧ και των συναφών τρωτοτήτων, η περίοδος συλλογής στοιχείων ήταν ευρύτερη, φτάνοντας σε κάποιες περιπτώσεις τα 10 έτη, ανάλογα με το είδος της αξιολογούμενης μεταβλητής και τη διαθεσιμότητα των στατιστικών στοιχείων.
Από το 2010, η ΤτΕ έχει πραγματοποιήσει 19 επιτόπι­ους ελέγχους σε 14 εταιρείες ασφάλισης ζωής. Στις εταιρείες που υποβλήθηκαν μέχρι σήμερα σε έλεγχο περιλαμβάνονται οι 5 μεγαλύτερες (ως προς το μερίδιο­ αγοράς επί του συνολικού εσόδου από ασφάλιστρα συμβολαίων ζωής), που επιλέχθηκαν λόγω του αυξημένου κινδύνου τους σε σχέση με τις υπόλοιπες εταιρείες του κλάδου και του μεγέθους του χαρτοφυλακίου τους, ενώ οι υπόλοιπες, οι οποίες ήταν μεσαίου και μικρότερου μεγέθους ασφαλιστικές εταιρείες, επιλέχθηκαν λόγω άλλων επιμέρους παραγόντων κινδύνου, που αφορούσαν κυρίως σε θέματα συμμόρφωσης της λειτουργίας πρόληψης ΞΧ και ελλείψεων στους μηχανισμούς ελέγχου.
Παρότι το επίπεδο συμμόρφωσης των εταιρειών είναι σε γενικές γραμμές ικανοποιητικό, από τους επιτόπιους ελέγχους έχουν εντοπιστεί ορισμένες αδυναμίες, οι οποίες συνοψίζονται στα ακόλουθα πεδία:
α) στη διαδικασία αξιολόγησης του κινδύνου ΞΧ των πελατών,
β) στην επάρκεια και καταλληλότητα των πληροφοριακών συστημάτων πρόληψης ΞΧ για την παρακολούθηση των συναλλαγών των πελατών και τον εντοπισμό ύποπτων ασυνήθων συναλλαγών και
γ) στην επάρκεια στελέχωσης των μονάδων πρόληψης ΞΧ των εταιρειών.
Η ΤτΕ, στο πλαίσιο των 19 επιτόπιων ελέγχων πρόληψης ΞΧ που διενεργήθηκαν από το 2010, ανάλογα με τη σοβαρότητα των ευρημάτων και του ενεχόμενου κινδύνου, επέβαλε με αποφάσεις της Επιτροπής Πιστωτικών και Ασφαλιστικών Θεμάτων μια σειρά διοικητικών κυρώσεων, μεταξύ των οποίων χρηματικά πρόστιμα σε 5 ασφαλιστικές εταιρείες, συνολικού ύψους 164.000 ευρώ και διορθωτικά μέτρα σε 6 ασφαλιστικές εταιρείες. Σε πολλές περιπτώσεις όπου τα ευρήματα κρίθηκαν ως μειωμένου κινδύνου, δεν επιβλήθηκαν διοικητικές κυρώσεις, αλλά οι εταιρείες κλήθηκαν να υλοποιήσουν κατάλληλες διορθωτικές ενέργειες προς αντιμετώπιση των εντοπισθεισών αδυναμιών.

Διαθεσιμότητα και επιβολή ποινικών κυρώσεων

Το άρθρο 45 του ν. 3691/2008 για την πρόληψη ΞΧ/ΧΤ, προβλέπει αναλογικές και αποτρεπτικές ποινικές κυρώσεις για στελέχη και υπαλλήλους ασφαλιστικών εταιρειών λόγω μη συμμόρφωσης με τις διατάξεις του νόμου, επιβάλλοντας κάθειρξη μέχρι 10 έτη και χρηματική ποινή από 30.000 ευρώ έως 2 εκατ. ευρώ, κατά περίπτωση. Κατά την τελευταία πενταετία δεν έχουν καταγραφεί καταδικαστικές αποφάσεις ή ενέργειες επιβολής ποινικών κυρώσεων σε βάρος ασφαλιστικών εταιρειών και στελεχών ή υπαλλήλων τους λόγω μη συμμόρφωσης με τα προβλεπόμενα για την πρόληψη ΞΧ/ΧΤ.
Κατά το ίδιο χρονικό διάστημα, οι περιπτώσεις παραβατικής συμπεριφοράς και επίδειξης ελλιπούς ακεραιότητας στελεχών και υπαλλήλων των εταιρειών ασφαλίσεων ζωής κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, ήταν επίσης περιορισμένες. Οι περισσότερες από τις περιπτώσεις που εντοπίστηκαν αφορούσαν σε απάτες (κατάχρηση, πλαστογραφία) στις οποίες εμπλέκονταν κυρίως ασφαλιστικοί διαμεσολαβητές και όχι υπάλληλοι των εταιρειών. Σε όσες περιπτώσεις υπήρξε εμπλοκή υπαλλήλου ασφαλιστικής εταιρείας, η τελευταία προέβη σε λήξη της εργασιακής σχέσης, όπως και στις περιπτώσεις των ασφαλιστικών διαμεσολαβητών όπου στην πλειονότητα των περιπτώσεων οι εταιρείες κινήθηκαν νομικά εναντίον τους. Επισημαίνεται, ωστόσο, ότι υπάρχουν δυσκολίες στη συγκέντρωση στοιχείων από τις δικαστικές και εισαγγελικές αρχές, καθώς στα ποινικά μητρώα που τηρούνται από τις αρμόδιες υπηρεσίες δεν κατηγοριοποιούνται ανάλογα με το αδίκημα και δεν υφίστανται σχετικά αναλυτικά στατιστικά στοιχεία για τα έτη 2014-2016.
Παλαιότερα, και ιδίως στο διάστημα 2007 έως 2010, υπήρξαν ορισμένες περιπτώσεις εταιρειών για τις οποίες είχαν κινηθεί ποινικές διαδικασίες εναντίον είτε των ίδιων των ασφαλιστικών εταιρειών είτε διευθυντικών στελεχών και υπαλλήλων τους και αφορούσαν κυρίως­ σε υποθέσεις απάτης εις βάρος των ασφαλισμένων. Οι συγκεκριμένες περιπτώσεις αφορούν σε ασφαλιστικές εταιρείες των οποίων η άδεια λειτουργίας έχει πλέον ανακληθεί. Με την ανάληψη της εποπτείας των ασφαλιστικών εταιρειών από την ΤτΕ και την ενίσχυση του εποπτικού πλαισίου με την ενσωμάτωση της Οδηγίας Φερεγγυότητα ΙΙ (ν. 4364/2016) το 2016, τα περιστατικά αυτά έχουν ελαχιστοποιηθεί.

Ακεραιότητα της Διοίκησης και του προσωπικού των εταιρειών

Οι ασφαλιστικές εταιρείες υπόκεινται, σύμφωνα με τον νόμο 4364/2016 που ενσωματώνει στην ελληνική νομοθεσία την Οδηγία 2009/138/ΕΚ, σε διαδικασία ελέγχου καταλληλότητας (fit and proper). Ειδικότερα, η Τράπεζα της Ελλάδος προβαίνει σε ελέγχους καταλληλότητας για τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου, τους πραγματικούς δικαιούχους και τα πρόσωπα που ασκούν έλεγχο στην εταιρεία, καθώς και τα πρόσωπα που είναι υπεύθυνα για τις βασικές λειτουργίες, συμπεριλαμβανομένου του υπεύθυνου για την πρόληψη ΞΧ/ΧΤ. Η αξιολόγηση βασίζεται σε αναλυτικά ερωτηματολόγια συνοδευόμενα από σχετική τεκμηρίωση. Η Τράπεζα της Ελλάδος επαληθεύει την καταλληλότητα και την αξιοπιστία των προσώπων που υπόκεινται στις απαιτήσεις κοινοποίησης και ενημερώνει την ασφαλιστική εταιρεία σε περίπτωση που έχει αντιρρήσεις.
Περαιτέρω, οι ίδιες οι ασφαλιστικές εταιρείες έχουν αναπτύξει Συστήματα Διαχείρισης Κινδύνων για την αντιμετώπιση της εσωτερικής απάτης, τα οποία ισχύουν για όλα τα μέλη του προσωπικού και περιλαμβάνουν: α) κατάλληλες Οργανωτικές δομές, καθορίζοντας τους ρόλους και τις ευθύνες όλων των μελών του προσωπικού (αρχή διττού ελέγχου, γραπτές διαδικασίες), β) Πολιτικές και διαδικασίες σχετικά με τον έλεγχο προσωπικού και την παρακολούθηση και αναφορά της εσωτερικής απάτης (Κώδικες δεοντολογίας, Πολιτικές σύγκρουσης συμφερόντων, Πολιτικές πρόσληψης, Πολιτικές διαχείρισης κινδύνων απάτης, Πολιτικές αναφοράς παράτυπων συμπεριφορών, Διαδικασίες καταγγελίας, Πολιτικές κατά της δωροδοκίας κ.λπ.), γ) Προγράμματα κατάρτισης και ευαισθητοποίησης του ανθρώπινου δυναμικού, δ) Μηχανισμοί εσωτερικού ελέγχου και κυρώσεις.
Σύμφωνα με στοιχεία που ελήφθησαν από τις ασφαλιστικές εταιρείες για την περίοδο των τελευταίων 5 ετών, δεν έχουν διαπιστωθεί περιπτώσεις μη συμμόρφωσης με το πλαίσιο και την πολιτική πρόληψης ΞΧ/ΧΤ της εταιρείας από στελέχη των ασφαλιστικών εταιρειών.
Όσον αφορά σε περιπτώσεις απάτης σε ασφαλίσεις ζωής, μόνο 3 εταιρείες ανέφεραν μεμονωμένα περιστα­τικά, τα περισσότερα από τα οποία αφορούσαν σε ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές και όχι υπαλλήλους των εταιρειών. Σε όλες τις περιπτώσεις απάτης (υπεξαίρεση, πλαστογραφία) που αναφέρθηκαν, οι εταιρείες προέβησαν σε διακοπή της συνεργασίας με τους εμπλεκόμενους διαμεσολαβητές.

Επίπεδο πίεσης από την αγορά

Οι περισσότερες ασφαλιστικές εταιρείες ωθούνται με τον έναν ή τον άλλο τρόπο από την ίδια την αγορά­ στο να συμμορφωθούν με τα διεθνή πρότυπα πρόληψης ΞΧ. Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι δέκα εταιρείες ασφάλισης ζωής, οι οποίες αντιπροσωπεύουν το 89% της αγοράς, ανέφεραν ότι δέχονται πίεση από τη διεθνή και εγχώρια αγορά προκειμένου να διαθέτουν αποτελεσματική λειτουργία κανονιστικής συμμόρφωσης ως προς την πρόληψη ΞΧ/ΧΤ και αξιολογούνται για τον σκοπό αυτό. Ειδικότερα, μεγάλο μέρος των εταιρειών ασφάλισης ζωής, που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα, εντάσσονται σε πολυεθνικούς ασφαλιστικούς ομίλους και στο πλαίσιο αυτό οι μητρικές εταιρείες απαιτούν από τις θυγατρικές τους στην Ελλάδα να συμμορφώνονται με την πολιτική πρόληψης ΞΧ/ΧΤ του Ομίλου και να εφαρμόζουν το αυστηρότερο μεταξύ αυτής και της εθνικής νομοθεσίας πλαίσιο. Οι μητρικές εταιρείες αξιολογούν και ελέγχουν συστηματικά το επίπεδο­ συμμόρφωσης των θυγατρικών τους με την πολιτική πρόληψης ΞΧ του Ομίλου και απαιτούν διορθωτικά μέτρα όταν κρίνεται αναγκαίο.

Αποτελεσματικότητα παρακολούθησης και αναφοράς ύποπτων συναλλαγών

Οι περισσότερες εταιρείες χρησιμοποιούν εξειδικευμένα πληροφορικά συστήματα για την πρόληψη ΞΧ, προκειμένου να εντοπίζουν ασυνήθεις/ύποπτες συναλλαγές βάσει μιας διεθνούς τυπολογίας, ενώ άλλες, μεσαίες και μικρές επιχειρήσεις, χρησιμοποιούν ειδικά σχεδιασμένες τακτικές και ad hoc αναφορές, στοχευμένες σε υψηλού κινδύνου πελάτες και συναλλαγές. Ο έλεγχος των πελατών και των συναλλαγών τους έναντι καταλόγων κυρώσεων και ο έλεγχος ΠΕΠ διεξάγεται κατά βάση με τη χρήση εξειδικευμένων πληροφοριακών συστημάτων για την πρόληψη ΞΧ ή εφαρμογών που έχει αναπτύξει η ίδια η εταιρεία (in-house).
Από το 2014 έως το 2016 υποβλήθηκαν στην Αρχή 1.507 Αναφορές Ύποπτων Συναλλαγών από τις ασφαλιστικές εταιρείες. Σύμφωνα με στοιχεία που ελήφθησαν από τις εταιρείες, το 53% των ΑΥΣ που υποβλήθηκαν σχετίζονταν με επενδυτικά προϊόντα, το 30% με προγράμματα ασφάλισης ζωής (θανάτου, επιβίωσης κ.λπ.) και το 17% με προϊόντα προσόδων, υποδεικνύοντας λίγο-πολύ τον βαθμό κινδύνου σε καθεμία από τις κατηγορίες προϊόντων. Καμία από τις παραπάνω υποθέσεις δεν παραπέμφθηκαν από την Αρχή στις εισαγγελικές αρχές, ενώ, σύμφωνα με την Αρχή, μόνο δύο περιπτώσεις ΑΥΣ που είχαν αναφερθεί το 2010 κρίθηκαν αρκετά σημαντικές ώστε να παραπεμφθούν στη Δικαιοσύνη. Τα προαναφερθέντα αποτελέσματα της διερεύνησης από την Αρχή των ΑΥΣ που υποβλήθηκαν και ο αριθμός των υποθέσεων που τελικά παραπέμφθηκαν στη Δικαιοσύνη, αποτελούν ένδειξη ότι ο κίνδυνος ΞΧ του ασφαλιστικού κλάδου είναι σχετικά χαμηλός.

Χρήση ασφαλιστικών διαμεσολαβητών

Τα κανάλια διανομής που χρησιμοποιούν οι ασφαλιστικές εταιρείες για τη διάθεση των προϊόντων τους, πέρα από τις απευθείας πωλήσεις, περιλαμβάνουν τράπεζες­ (τραπεζοασφαλίσεις) και άλλους ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές, οι οποίοι, για τους σκοπούς της παρούσας αξιολόγησης σε σχέση με τα ζητήματα τρωτότητας αναφορικά με το ΞΧ, διακρίνονται σε δύο γενικές κατηγορίες:
α) τους ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές, οι οποίοι συνάπτουν συμβάσεις αποκλειστικής συνεργασίας με συγκεκριμένη εταιρεία ασφαλίσεων ζωής (στη συγκεκριμένη κατηγορία περιλαμβάνονται και οι συνδεδεμένοι διαμεσολαβητές) και β) ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές που δεν συνάπτουν συμβάσεις αποκλειστικής συνεργασίας με καμία εταιρεία, αλλά διαθέτουν ασφαλιστικά προϊόντα από διαφορετικές ασφαλιστικές εταιρείες.
Στις περιπτώσεις όπου η ασφαλιστική εταιρεία χρησιμοποιεί τους ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές για τη πιστοποίηση και επαλήθευση της ταυτότητας των πελατών και τη συλλογή πληροφοριών στο πλαίσιο εφαρμογής των προβλεπόμενων μέτρων δέουσας επιμέλειας, η δεύτερη κατηγορία ασφαλιστικών διαμεσολαβητών (μη αποκλειστικής συνεργασίας), εκτιμάται ότι ενέχει υψηλότερο κίνδυνο συγκριτικά με τους ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές αποκλειστικής συνεργασίας, οι οποίοι βρίσκονται σε στενότερη επαφή με τις εταιρείες, συμμετέχουν συχνότερα σε προγράμματα κατάρτισης της εταιρείας και ελέγχονται καλύτερα από αυτήν ως προς τις λειτουργίες τους.
Από την άλλη πλευρά, προαπαιτούμενο για τη νόμιμη άσκηση της δραστηριότητας του ασφαλιστικού διαμεσολαβητή είναι η εγγραφή του στο μητρώο του Εμπορικού Επιμελητηρίου σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 4 του προεδρικού διατάγματος 190/2006 βάσει του οποίου απαιτείται η πλήρωση συγκεκριμένων προϋποθέσεων που περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, πιστοποιήσεις επαγγελματικών προσόντων και εμπειρίας, πιστοποιητικό ποινικού μητρώου, πιστοποιητικό περί μη πτώχευσης, αποδεικτικό ασφάλισης επαγγελματικής αστικής ευθύνης κ.λπ. Επιπροσθέτως, απαιτείται πιστοποιητικό επιτυχίας σε εξετάσεις που διεξάγονται από την ΤτΕ, στο πλαίσιο των οποίων ελέγχονται, μεταξύ άλλων, και οι γνώσεις των υποψήφιων ασφαλιστικών διαμεσολαβητών σε σχέση με την πρόληψη ΞΧ/ΧΤ. Το θεσμικό πλαίσιο απαιτεί επίσης την παρακολούθηση από τους ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές σεμιναρίων τουλάχιστον ανά πενταετία, προκειμένου να ανανεώνουν την εν λόγω πιστοποίηση.
Το 2016, τα προϊόντα ασφαλίσεων ζωής διατέθηκαν κυρίως μέσω τραπεζών (μερίδιο αγοράς 36%) και ασφαλιστικών διαμεσολαβητών αποκλειστικής συνεργασίας­ (μερίδιο αγοράς 39%). Τα προϊόντα ασφαλίσεων ζωής που διατέθηκαν μέσω ασφαλιστικών διαμεσολαβητών­ μη αποκλειστικής συνεργασίας ανήλθαν στο 15% επί του συνόλου της αγοράς και, αν αφαιρεθούν από το ποσοστό αυτό οι ασφαλίσεις υγείας/ιατρικής περίθαλ­ψης, απομένει μόνο το 7% της αγοράς. Από αυτή την άποψη­, ο κίνδυνος ΞΧ που σχετίζεται με τη χρήση ασφαλιστικών­ διαμεσολαβητών μη αποκλειστικής συνεργασίας μετριάζεται σημαντικά. Ο κίνδυνος ΞΧ που απορρέει από την εν γένει χρήση ασφαλιστικών διαμεσολαβητών μετριάζεται επίσης από το γεγονός ότι οι ασφαλιστικοί διαμεσολαβητές προϊόντων ασφαλίσεων­ ζωής είναι και οι ίδιοι υπόχρεα πρόσωπα, σύμφωνα με τον ελληνικό νόμο για την πρόληψη ΞΧ. Επιπλέον, οι ασφαλιστικοί διαμεσολαβητές δεσμεύονται από τις συμβάσεις που συνάπτουν με τις εταιρείες ασφαλίσεων ζωής για την προώθηση των προϊόντων τους, στις οποίες περιλαμβάνονται ρήτρες σχετικά με την υποχρέωση τήρησης από πλευράς ασφαλιστικών διαμεσολαβητών των Πολιτικών και Διαδικασιών για την πρόληψη ΞΧ, και ιδίως των μέτρων δέουσας επιμέλειας.

Συναλλαγές με μετρητά και φοροδιαφυγή

Ο κλάδος ασφαλίσεων ζωής δεν είναι κλάδος εντάσεως μετρητών. Οι περισσότερες εταιρείες δεν δέχονται πληρωμές σε μετρητά, ενώ όσες διαθέτουν ταμείο εφαρμόζουν το ανώτατο όριο των 500€ για συναλλαγές σε μετρητά, κατά τα οριζόμενα στον ν. 3842/2010, άρθρο 20, παρ.3. Στην πλειονότητά τους οι εταιρείες απαγορεύουν ρητά στους συνεργαζόμενους ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές τους να εισπράττουν ασφάλιστρα σε μετρητά, με εξαίρεση ορισμένες εταιρείες, οι οποίες επιτρέπουν την είσπραξη του πρώτου ασφάλιστρου σε νέα συμβόλαια περιοδικών καταβολών. Οι καταβολές ασφαλίστρων γίνονται κατά κύριο λόγο μέσω ηλεκτρονικής μεταφοράς κεφαλαίων ή μέσω κατάθεσης μετρητών, για συναλλαγές χαμηλής αξίας, σε τραπεζικό λογαριασμό που τηρεί η ασφαλιστική εταιρεία σε πιστωτικό ίδρυμα.
Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω αναφερθέντα σχετικά με τη χρήση μετρητών στον κλάδο ασφαλίσεων ζωής, σε συνδυασμό με μια σειρά πρόσθετων παραμέτρων, δύναται να εξαχθεί το συμπέρασμα πως τα ασφαλιστικά προϊόντα δεν θεωρούνται ελκυστικά για τους φοροδιαφεύγοντες και όσους επιδιώκουν τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.

Για την εκπόνηση της Έκθεσης, η Επιτροπή Επεξεργασίας Στρατηγικής και Πολιτικών για την αντιμετώπιση του ξεπλύματος χρήματος και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας αποφάσισε τη συγκρότηση επτά ομάδων για την εκτίμηση του εθνικού και κλαδικού κινδύνου νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και μίας ομάδας για την εκτίμηση κινδύνου χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, βάσει της μεθοδολογίας εκτίμησης κινδύνου ΞΧ/ΧΤ της Παγκόσμιας Τράπεζας.
Με τη συγκεκριμένη μεθοδολογία εκτιμάται ο εθνικός και τομεακός κίνδυνος ΞΧ/ΧΤ ως συνάρτηση της αντίστοιχης απειλής (threat) και τρωτότητας (vulnerability).

Από την έντυπη έκδοση