Με την εισαγωγική του ομιλία στο συνέδριο που διεξάγεται στην Κύπρο με θέμα: «Προεδρική Δημοκρατία versus Προεδρευομένης Κοινοβουλευτικής Δημοκρατίας», ο Προκόπης Παυλόπουλος πρότεινε την υιοθέτηση του συμπεράσματος, ως προς τη σύγκριση μεταξύ Προεδρικής Δημοκρατίας και Προεδρευόμενης Κοινοβουλευτικής Δημοκρατίας, το εξής: «Δεν υφίσταται σύστημα οργάνωσης της μορφής του πολιτεύματος, το οποίο θα μπορούσε να λειτουργήσει ως υπόδειγμα που πρέπει να υιοθετήσει ως "ιδανικό" κάθε λαός και κάθε κράτος».
«Οταν μιλάμε για ένα ιδανικό σύστημα πολιτειακής οργάνωσης», είπε ο Πρόεδρος, «πριν απ’ όλα πρέπει να σκεφτόμαστε για ποιον λαό αυτό προορίζεται, σύμφωνα με την ιδιοσυστασία του και την παράδοσή του». Επίσης, σημείωσε ότι πρέπει να λαμβάνεται υπόψη και σε ποια ιστορική συγκυρία το σύστημα τούτο εφαρμόζεται, όπως αυτή διαμορφώνεται στην πορεία εξυπηρέτησης του εθνικού και του δημόσιου συμφέροντος κάθε λαού. Δεν πρέπει να υιοθετηθεί η ιδέα της απευθείας από το λαό εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας, και μάλιστα με ιδιαιτέρως ενισχυμένες αρμοδιότητες, αφού κάτι τέτοιο θα οδηγούσε, ενδεχομένως, σε μια συνταγματικώς προβληματική στροφή του πολιτεύματος προς την κατεύθυνση της Προεδρικής Δημοκρατίας. Διότι θα κατέληγε, οιονεί νομοτελειακώς, σε ένα είδος θεσμικής και πολιτικής "δυαρχίας" στην κορυφή της εκτελεστικής εξουσίας, η οποία έρχεται σε αντίθεση προς την κοινοβουλευτική παράδοση και λειτουργία του Ελληνικού Πολιτεύματος».
Ο κ. Παυλόπουλος τόνισε ακόμη ότι «αντιπροσωπευτική Δημοκρατία είναι εκείνο το σύστημα δημοκρατικής διακυβέρνησης, το οποίο οργανώνει, μέσω εκλεγμένων από το λαό, στο πλαίσιο του θεσμικώς οργανωμένου πολυκομματισμού, εκπροσώπων, την lato sensu πολιτική διακυβέρνηση, πρωτίστως και κυρίως σε επίπεδο νομοθετικής και εκτελεστικής εξουσίας, βεβαίως με την ιδιομορφία εκπροσώπησης που συνεπάγεται η συγκεκριμένη ιδιοσυστασία καθεμιάς τους».
Σε άλλο σημείο έκανε αναφορά στην πολιτική ελευθερία, η οποία «συνθέτει μια πραγματική "μήτρα" εξειδικευμένης δημοκρατικής νομιμοποίησης και όλων των λοιπών θεμελιωδών δικαιωμάτων, μέσω των οποίων ο άνθρωπος υπερασπίζεται την αξία του και αναπτύσσει ελευθέρως την προσωπικότητά του». Αλλά και, αντιθέτως, σημείωσε, στο πλαίσιο ενός είδους διαλεκτικής σύνθεσης, επίσης βασίμως θα μπορούσε να υποστηριχθεί ότι «η αντιπροσωπευτική δημοκρατία, πρωτίστως κατά την κοινοβουλευτική της διάσταση, "γεννήθηκε" ως θεσμικό και πολιτικό δημιούργημα, προορισμένο να υπηρετήσει την ιδέα και την έννοια των απαράγραπτων θεμελιωδών δικαιωμάτων του ανθρώπου, όπως αυτά προϋπήρχαν "εν σπέρματι" στο πολιτικό και κοινωνικό γίγνεσθαι, ακόμη και πριν την επίσημη θεσμοθέτησή τους. Θεσμοθέτηση που κατέστη εφικτή κυρίως μετά την κανονιστική εμπέδωση της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας».
